12–13 listopada 2025 r. w Brukseli odbyło się kolejne posiedzenie Komitetu Wykonawczego EFFAT –To jedno z kluczowych wydarzeń dla związkowców z branż spożywczej, turystycznej i rolnictwa z państw Unii Europejskiej. W tym roku dyskusje koncentrowały się na wyzwaniach dla pracowników w kontekście globalnych napięć gospodarczych, roli dialogu społecznego i ochrony praw zatrudnionych.
Projekt dyrektywy dotyczącej pośrednictwa pracy i łańcucha podwykonawców
Jednym z centralnych tematów brukselskiego posiedzenia była kwestia regulacji dotyczących pośrednictwa pracy i wielopoziomowych łańcuchów podwykonawców, która ma ogromne znaczenie dla pracowników w całej Europie — zwłaszcza w branży spożywczej, rolniczej i logistyce. EFFAT lobbuje za przyjęciem unijnej dyrektywy, która wprowadziłaby solidarną i łączną odpowiedzialność pracodawców w całym łańcuchu podwykonawców, tak aby nikt nie mógł uchylać się od zobowiązań wobec pracowników poprzez outsourcing i fikcyjne pośrednictwo pracy.
To rozwiązanie miałoby przeciwdziałać patologiom takim jak zaniżanie wynagrodzeń, obchodzenie prawa pracy, brak dostępu do układów zbiorowych czy trudności w egzekwowaniu roszczeń. Propozycja EFFAT zakłada, że firma korzystająca z usług podwykonawców odpowiada za przestrzeganie standardów pracy na każdym etapie produkcji i usług, niezależnie od tego, ile podmiotów jest w łańcuchu podwykonawców.
Silny sygnał w sprawie ponadnarodowych układów zbiorowych pracy (TCA)
Kolejnym kluczowym elementem posiedzenia było przyjęcie przez Komitet Wykonawczy stanowiska dotyczącego działań na rzecz rozwoju ponadnarodowych układów zbiorowych pracy (TCA). Ich wprowadzenie ma umożliwić skuteczniejsze negocjacje z globalnymi koncernami działającymi w różnych krajach Unii Europejskiej i zagwarantować równe standardy zatrudnienia bez względu na granice.
Dokument został bardzo dobrze przyjęty przez stronę polską, ponieważ otwiera realne możliwości wzmocnienia dialogu społecznego także w zakładach należących do firm ponadnarodowych działających w Polsce.
Udział zaproszonych ekspertów
W posiedzeniu brali również udział zaproszeni eksperci, którzy przedstawili szerszy kontekst społeczno-ekonomiczny i polityczny dla działań związkowych w Europie. Byli to m. in. Rolf Schmachtenberg, były sekretarz stanu w Federalnym Ministerstwie Pracy i Spraw Socjalnych Niemiec (BMAS), ekspert w zakresie odpowiedzialności pracodawców i regulacji zatrudnienia transgranicznego i Johan Danielsson, europoseł grupy S&D i wiceprzewodniczący Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (EMPL) Parlamentu Europejskiego. Schmachtenberg podkreślił konieczność wzmocnienia europejskich narzędzi prawnych zapewniających realną ochronę pracowników w złożonych strukturach podwykonawstwa. Z kolei Danielsson zaznaczył, że projekt dyrektywy dotyczącej podwykonawców i pośrednictwa pracy jest jednym z kluczowych narzędzi walki z dumppingiem socjalnym i wymaga silnego wsparcia politycznego, aby nie utknął w procedurach legislacyjnych.
Europejska współpraca związkowa
Na posiedzeniu Sekretariat Przemysłu Spożywczego i Rolnictwa NSZZ „Solidarność” reprezentował przewodniczący Rady Sekretariatu Zbigniew Sikorski, który m. in. odnosił się do możliwości jakie europejskim związkom zawodowym dają wchodzące w życie dyrektywy o raportowaniu niefinansowym i należytej staranności, jak również do kwestii sprawiedliwej transformacji sektora tytoniowego.
„Obrady Komitetu to był bardzo intensywny czas. Spotkania takie jak ExCo EFFAT to nie tylko praca nad dokumentami i stanowiskami. To również możliwość usłyszenia, jak wygląda sytuacja pracowników naszej branży w Norwegii, Niemczech, Francji czy państwach naszej części Europy. W kuluarach następuje wymiana informacji, pojawiają się nowe kontakty i wspólne pomysły na przyszłość. Wychodzimy stąd bogatsi o wiedzę, której nie da się zdobyć z raportów” – podsumował dwudniowe posiedzenie w Brukseli Zbigniew Sikorski.
Kolejne działania Komitetu Wykonawczego EFFAT już w grudniu na forum Parlamentu Europejskiego w ramach akcji promowania projektu dyrektywy o sprawiedliwym łańcuchu podwykonawców i pośrednictwie pracy. O ich efektach będziemy informować na stronie Sekretariatu.
