W czwartek 18 grudnia 2025 r. Prezydent RP Karol Nawrocki skorzystał z prawa weta i zawetował ustawę zwiększającą podwyżkę opłaty cukrowej i akcyzy na alkohol, które miały wejść w życie od 1 stycznia 2026 r.
Sekretariat Przemysłu Spożywczego i Rolnictwa NSZZ „Solidarność”, z zadowoleniem przyjął decyzję Prezydenta RP o zawetowaniu ustaw podnoszących obciążenia fiskalne w sektorze spożywczym. W ocenie strony pracowniczej decyzja ta wpisuje się w szerszą debatę na temat skutków podatków sektorowych dla stabilności branż spożywczych i napojowych oraz dla ochrony miejsc pracy.
Podatki sektorowe a miejsca pracy w przemyśle spożywczym
W ostatnich latach związki zawodowe wielokrotnie zwracały uwagę, że nowe daniny – w tym tzw. podatek cukrowy – wprowadzane były bez rzetelnej oceny ich wpływu na zatrudnienie i kondycję przedsiębiorstw. Branża napojowa, podobnie jak inne segmenty przemysłu spożywczego, funkcjonuje w warunkach silnej presji kosztowej, rosnących cen energii i surowców oraz niestabilnego otoczenia regulacyjnego. W takich warunkach kolejne obciążenia podatkowe realnie zwiększają ryzyko redukcji zatrudnienia i ograniczania produkcji.
Podczas niedawnego posiedzenia Trójstronnego Zespołu Branżowego ds. Przemysłu Spożywczego przedstawiciele NSZZ „Solidarność” podkreślali, że polityka podatkowa państwa powinna być przewidywalna i prowadzona w dialogu z partnerami społecznymi. Związkowcy zwracali uwagę, że koszty podatków sektorowych bardzo często przerzucane są na pracowników – poprzez zamrażanie płac, ograniczanie inwestycji czy likwidację miejsc pracy.
Podatek cukrowy: pytania o przejrzystość i cele społeczne
W tym kontekście szczególnie istotne są słowa Prezydenta RP, który w jednym z wywiadów przypomniał, że środki z podatku cukrowego – wprowadzonego od 2021 r. jako narzędzie wsparcia ochrony zdrowia – w kwocie przekraczającej 4 mld zł nie trafiły do Narodowego Funduszu Zdrowia, lecz zasiliły ogólny budżet państwa. Fakt ten rodzi poważne pytania o rzeczywisty cel i społeczną uczciwość tego typu danin, skoro ich ciężar ponoszą pracownicy i konsumenci, a deklarowane cele zdrowotne nie są realizowane.
Dla Sekretariatu Przemysłu Spożywczego i Rolnictwa NSZZ „Solidarność” kluczowe jest, aby podatki sektorowe nie były narzędziem doraźnego łatania budżetu kosztem miejsc pracy. Jeżeli państwo sięga po takie instrumenty, musi towarzyszyć temu pełna przejrzystość w wydatkowaniu środków oraz realny dialog społeczny. Bez tego kolejne daniny – niezależnie od tego, czy dotyczą cukru, napojów czy alkoholu – będą pogłębiać niepewność w branży i uderzać w pracowników.
Sekretariat podkreśla, że ochrona zatrudnienia w przemyśle spożywczym i napojowym powinna być jednym z priorytetów polityki gospodarczej, a decyzje fiskalne muszą uwzględniać ich długofalowe skutki społeczne, a nie wyłącznie krótkoterminowe potrzeby budżetowe.
