Sektor cukrowniczy w Europie znajduje się dziś w poważnym kryzysie. Firmy nie osiągają zysków, produkcja spada, a pracownicy tracą zatrudnienie. Tylko od początku 2025 roku zamknięto już sześć zakładów w różnych krajach UE, co oznacza likwidację ponad 1000 miejsc pracy.
To nie jest przypadek, lecz efekt wieloletnich błędnych decyzji politycznych. Afilianci EFFAT od lat wskazują, że sektor jest osłabiany przez nieodpowiedzialne działania unijnego prawodawcy, niesprawiedliwe umowy handlowe, rosnące koszty energii oraz nieuczciwą konkurencję ze strony silnie subsydiowanych rynków spoza UE.
Szczególne obawy budzą planowane zmiany w systemie tzw. uszlachetniania czynnego. Mechanizm ten pozwala firmom na import surowców spoza Unii Europejskiej bez cła, ich przetworzenie na terenie UE, a następnie eksport gotowych produktów poza Unię. W praktyce oznacza to, że do europejskich zakładów może trafiać tańszy surowiec z zewnątrz, co wywiera presję na ceny i warunki produkcji w Europie.
Zawieszenie lub zmiana zasad tego systemu — bez dokładnej analizy skutków — może dodatkowo zdestabilizować rynek i uderzyć w europejskich producentów oraz pracowników sektora cukrowniczego. Komisja Europejska nie może podejmować takich decyzji bez rzetelnej oceny ich wpływu na zatrudnienie w poszczególnych państwach członkowskich.
Związki zawodowe jasno stawiają sprawę: nie będzie zgody na dalszą utratę miejsc pracy w sektorze, który już teraz znajduje się pod ogromną presją.
Pracownicy cukrownictwa chcą przyszłości dla tej branży w Europie. Przyszłości opartej na stabilnym zatrudnieniu, silnym dialogu społecznym i dobrych układach zbiorowych. Europie potrzebny jest własny, silny przemysł cukrowniczy – zdolny zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i niezależność produkcyjną.
W warunkach rosnących napięć geopolitycznych i zakłóceń w łańcuchach dostaw nie można dalej osłabiać strategicznych sektorów gospodarki. Ochrona miejsc pracy i przemysłu w Europie musi stać się realnym priorytetem.
EFFAT wzywa Komisję Europejską do natychmiastowego rozpoczęcia dialogu z europejskimi partnerami społecznymi w sektorze cukrowniczym oraz do przedstawienia konkretnych działań na rzecz ochrony branży i zatrudnienia.
